Ale przecie i nasze pojcie narodu ma zasig nieporwnanie szerszy, ni to miao miejsce w szlacheckiej rzeczypospolitej. Jednak sprawa wyboru kryteriw oceny rozkwitw i upadkw nie ogranicza si do przeciwiestwa kryterium osigni i kryterium upowszechniania ycia umysowego. Pytajc o mechanizmy rozkwitu i upadku sign moemy jeszcze gbiej. 